Θετική γνωμοδότηση, συνοδευόμενη από περιβαλλοντικούς και λειτουργικούς όρους, έδωσε το Δημοτικό Συμβούλιο Ηγουμενίτσας για τη δημιουργία χερσαίας βάσης υποστήριξης της ερευνητικής γεώτρησης «Ασωπός-1» στο λιμάνι της πόλης.
Η γνωμοδότηση αφορά την προσωρινή χρήση χώρων του λιμένα για την υποστήριξη της γεώτρησης που προγραμματίζεται στο Block 2 του βορειοδυτικού Ιονίου. Δεν αποτελεί τελική περιβαλλοντική άδεια ούτε προδικάζει τη θέση του Δημοτικού Συμβουλίου σε περίπτωση που οι έρευνες οδηγήσουν μελλοντικά σε παραγωγική εκμετάλλευση.
Η συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο επεκτάθηκε πέρα από τα τεχνικά χαρακτηριστικά της εγκατάστασης. Αφορούσε τις επιπτώσεις στην πόλη και στο Λαδοχώρι, την κυκλοφορία των φορτηγών, τον θόρυβο, την περιβαλλοντική εποπτεία, τις προσωρινές θέσεις εργασίας και τα οφέλη που μπορεί να προκύψουν για εργαζομένους και επιχειρήσεις της Θεσπρωτίας.
Η γεώτρηση και το χρονοδιάγραμμα
Η γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί εκτός των διοικητικών ορίων του Δήμου Ηγουμενίτσας, σε θαλάσσια περιοχή που υπάγεται στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων. Το βάθος της θάλασσας στο σημείο υπολογίζεται περίπου στα 850 μέτρα, ενώ ο γεωτρητικός στόχος βρίσκεται περίπου 4.000 μέτρα κάτω από τον πυθμένα.
Σύμφωνα με την ενημέρωση του δημάρχου Παναγιώτη Νταή, η έναρξη των εργασιών τοποθετείται στο πρώτο τρίμηνο του 2027, εφόσον ολοκληρωθούν εγκαίρως οι απαιτούμενες αδειοδοτήσεις. Η γεώτρηση αναμένεται να διαρκέσει περίπου 60 ημέρες.
Η λειτουργία της χερσαίας βάσης θα έχει μεγαλύτερη χρονική διάρκεια, καθώς περιλαμβάνει την προετοιμασία, την κινητοποίηση του εξοπλισμού και την απομάκρυνσή του μετά το τέλος των εργασιών. Συνολικά, η παρουσία της βάσης στο λιμάνι μπορεί να φτάσει περίπου τους έξι μήνες.
Η πιθανότητα εντοπισμού κοιτάσματος που θα δικαιολογεί τη συνέχιση της διαδικασίας εκτιμάται στο 16%. Ακόμη και αν τα αποτελέσματα είναι θετικά, θα χρειαστούν δύο έως τρία χρόνια για την αξιολόγησή τους και για τη λήψη αποφάσεων σχετικά με τα επόμενα στάδια.
Προβλήτα 3.000 τετραγωνικών και αποθήκη 14 στρεμμάτων
Για τη βάση υποστήριξης δεν προβλέπεται η κατασκευή νέων μόνιμων λιμενικών εγκαταστάσεων. Θα χρησιμοποιηθούν υφιστάμενοι χώροι του εμπορικού λιμένα και ειδικότερα τμήμα προβλήτας περίπου 3.000 τετραγωνικών μέτρων.
Προβλέπεται επίσης προσωρινός, περιφραγμένος αποθηκευτικός χώρος περίπου 14 στρεμμάτων, κοντά στην είσοδο του νέου τμήματος του λιμανιού. Η έκταση απέχει περίπου 600 μέτρα από την πλησιέστερη οικοδομική γραμμή του Λαδοχωρίου.
Εκεί θα αποθηκεύονται σωληνώσεις, ανταλλακτικά, μηχανολογικός εξοπλισμός, αναλώσιμα και άλλα υλικά που θα χρειάζεται το γεωτρύπανο. Τα φορτία θα μεταφέρονται σε κλειστές και πιστοποιημένες συσκευασίες ή εμπορευματοκιβώτια.
Στο λιμάνι δεν προβλέπεται να λειτουργήσει μονάδα παραγωγής γεωτρητικού πολφού ούτε εγκατάσταση χύδην αποθήκευσης χημικών ουσιών ή ειδικών καυσίμων. Ο ανεφοδιασμός των πλοίων θα γίνεται από τις ήδη αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις του λιμένα.
Δύο πλοία και πέντε ώρες πλεύσης
Το σημείο της γεώτρησης απέχει περίπου 60 έως 70 ναυτικά μίλια από την Ηγουμενίτσα, ανάλογα με τη διαδρομή που θα ακολουθείται. Ο χρόνος μετάβασης των πλοίων υποστήριξης υπολογίζεται περίπου στις πέντε ώρες.
Τον εφοδιασμό του πλωτού γεωτρύπανου θα αναλάβουν δύο πλοία υποστήριξης εξεδρών, μήκους περίπου 90 μέτρων. Τα πλοία θα μεταφέρουν ξηρά και υγρά φορτία, εξοπλισμό και αναλώσιμα. Δεν αποκλείεται να χρησιμοποιηθεί και πρόσθετο σκάφος για τη μετακίνηση προσωπικού.
Η κύρια μεταφορά των πληρωμάτων, πάντως, προβλέπεται να γίνεται μέσω του αεροδρομίου της Κέρκυρας και στη συνέχεια με ελικόπτερα προς το πλωτό γεωτρύπανο.
Φορτηγά, φορτοεκφορτώσεις και θόρυβος
Η λειτουργία της βάσης θα αυξήσει τις κινήσεις φορτηγών, γερανών, περονοφόρων και άλλων μηχανημάτων φορτοεκφόρτωσης. Η κύρια διαδρομή των βαρέων οχημάτων προβλέπεται μέσω της Εγνατίας Οδού, χωρίς όμως να αποκλείεται η χρήση και άλλων τμημάτων του οδικού δικτύου.
Στη συνεδρίαση ζητήθηκε να καταρτιστεί αναλυτικός επιχειρησιακός σχεδιασμός για τις αφίξεις των πλοίων, τις φορτοεκφορτώσεις και την αναχώρησή τους. Ο προγραμματισμός θα πρέπει να περιορίζει τις εργασίες κατά τις ώρες κοινής ησυχίας και να αποτρέπει, όσο είναι δυνατόν, πρόσθετη επιβάρυνση των κατοικημένων περιοχών.
Κάτοικος του Λαδοχωρίου επισήμανε ότι η περιοχή δέχεται ήδη σημαντικό θόρυβο από τη λειτουργία του λιμανιού και ζήτησε αυστηρούς περιορισμούς στις νέες δραστηριότητες.
Η δημοτική αρχή ζήτησε επίσης να υπάρχουν πραγματικά στοιχεία για τον αριθμό και τις διαδρομές των φορτηγών, ώστε να μπορούν να ληφθούν πρόσθετα μέτρα αν διαπιστωθεί επιβάρυνση της κυκλοφορίας.
Η πλημμυρική επικινδυνότητα
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη θέση του προσωρινού αποθηκευτικού χώρου. Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν ρέματα, ενώ έχουν καταγραφεί και πλημμυρικά φαινόμενα.
Για τον λόγο αυτό ζητήθηκε η πλημμυρική επικινδυνότητα να συμπεριληφθεί στον σχεδιασμό της εγκατάστασης και στα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών. Παράλληλα, θα πρέπει να προβλεφθούν διαδικασίες προστασίας των αποθηκευμένων υλικών και αποφυγής διαρροών ή μεταφοράς τους σε περίπτωση έντονων καιρικών φαινομένων.
Οι περιβαλλοντικοί όροι
Στις προϋποθέσεις που συνοδεύουν τη γνωμοδότηση περιλαμβάνονται η παρακολούθηση του θορύβου και των αέριων εκπομπών, η καταγραφή της διακίνησης χημικών ουσιών και αποβλήτων και η τακτική ενημέρωση του Δήμου και των συναρμόδιων υπηρεσιών.
Ζητήθηκε επίσης να υπάρχει ολοκληρωμένο σχέδιο για την αντιμετώπιση θαλάσσιας ρύπανσης και άλλων έκτακτων περιστατικών, τόσο στους χώρους του λιμένα όσο και κατά τη θαλάσσια μεταφορά των υλικών.
Στο Δημοτικό Συμβούλιο επισημάνθηκε, ωστόσο, ότι η αποστολή μετρήσεων και ενημερωτικών δελτίων στο Δήμο δεν αρκεί. Θα πρέπει να καθοριστεί ποιος αρμόδιος φορέας θα ελέγχει τα στοιχεία, θα διαπιστώνει πιθανές υπερβάσεις και θα μπορεί να επιβάλλει διορθωτικά μέτρα ή κυρώσεις.
Ο Δήμος Ηγουμενίτσας δεν διαθέτει μόνος του ούτε τις αρμοδιότητες ούτε τον εξειδικευμένο μηχανισμό για να αναλάβει τον έλεγχο μιας τόσο σύνθετης δραστηριότητας. Για τον λόγο αυτό τέθηκε το αίτημα δημιουργίας ανεξάρτητου και αξιόπιστου μηχανισμού περιβαλλοντικής και λειτουργικής εποπτείας.
Δέκα προσωρινές θέσεις εργασίας
Η μελέτη προβλέπει δέκα προσωρινές θέσεις εργασίας για τη λειτουργία της εφοδιαστικής βάσης. Παράλληλα, αναμένεται να υπάρξει πρόσθετη δραστηριότητα στις μεταφορές, στις φορτοεκφορτώσεις, στις τεχνικές υπηρεσίες, στις προμήθειες, στη στέγαση και στην εστίαση.
Κατά τη συνεδρίαση ζητήθηκε να προβλεφθεί προτίμηση σε εργαζομένους και επιχειρήσεις της Θεσπρωτίας, εφόσον διαθέτουν τις απαιτούμενες ειδικότητες, πιστοποιήσεις και δυνατότητες. Τέθηκε επίσης το αίτημα να υπάρχει διαφάνεια στις προμήθειες και στις συμβάσεις που θα συνδέονται με τη λειτουργία της βάσης.
Οι δέκα θέσεις, πάντως, χαρακτηρίστηκαν περιορισμένες σε σχέση με την έκταση της δραστηριότητας. Η συζήτηση επικεντρώθηκε έτσι και στο κατά πόσο η χρήση του λιμανιού μπορεί να συνδεθεί με ευρύτερα και διαρκέστερα οφέλη για την τοπική οικονομία.
Οι θέσεις Λώλου και Μπέζα
Ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης Γιάννης Λώλος τάχθηκε υπέρ της θετικής γνωμοδότησης, διευκρινίζοντας ότι αυτή θα πρέπει να αφορά αποκλειστικά την ερευνητική γεώτρηση. Υπογράμμισε ότι η παρούσα απόφαση δεν μπορεί να δεσμεύσει το Δημοτικό Συμβούλιο απέναντι σε ενδεχόμενη μελλοντική παραγωγική δραστηριότητα.
Έθεσε ακόμη την ανάγκη συνεχούς ενημέρωσης του Δήμου και ζήτησε να δοθεί προτεραιότητα σε τοπικούς εργαζομένους, επαγγελματίες και προμηθευτές.
Θετικός στη διεξαγωγή των ερευνών εμφανίστηκε και ο Αντώνης Μπέζας, ο οποίος συνέδεσε τη συγκεκριμένη δραστηριότητα με ένα ευρύτερο πλαίσιο διεκδικήσεων για την Ηγουμενίτσα.
Μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στην ανάγκη χρηματοδότησης του περιφερειακού δρόμου, στη διατήρηση πανεπιστημιακής παρουσίας στην πόλη, στη σχέση του λιμανιού με την τοπική κοινωνία και στη δημιουργία ανεξάρτητου μηχανισμού ελέγχου.
Έθεσε επίσης το ερώτημα αν μια θετική έκβαση της γεώτρησης θα μπορούσε στο μέλλον να οδηγήσει στην εγκατάσταση μόνιμων ενεργειακών, εφοδιαστικών ή άλλων δραστηριοτήτων στο λιμάνι. Υποστήριξε ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν μπορεί να αποφασιστεί χωρίς νέα θεσμική συζήτηση και διαπραγμάτευση με το Δήμο και την τοπική κοινωνία.
Οι αντιδράσεις από την Κέρκυρα
Στη συνεδρίαση τοποθετήθηκαν και εκπρόσωποι φορέων και συλλογικοτήτων από την Κέρκυρα, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στις έρευνες υδρογονανθράκων στο Ιόνιο.
Στις παρεμβάσεις τους αναφέρθηκαν στους κινδύνους ατυχήματος, στη σεισμικότητα της περιοχής, στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και στις πιθανές συνέπειες για την αλιεία και τον τουρισμό.
Η δημοτική αρχή αναγνώρισε τη σοβαρότητα των προβληματισμών, διευκρινίζοντας ότι η γνωμοδότηση που κλήθηκε να δώσει το Δημοτικό Συμβούλιο αφορούσε την προσωρινή λειτουργία της βάσης στο λιμάνι της Ηγουμενίτσας και όχι τη συνολική ενεργειακή πολιτική ή μια μελλοντική παραγωγική εκμετάλλευση.
Θετική γνώμη, όχι τελική άδεια
Το Δημοτικό Συμβούλιο γνωμοδότησε τελικά θετικά, ενσωματώνοντας στο κείμενο της απόφασης τους πρόσθετους περιβαλλοντικούς και λειτουργικούς όρους που προτάθηκαν κατά τη συνεδρίαση.
Η γνωμοδότηση αποτελεί μέρος της διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης. Δεν είναι δεσμευτική απόφαση αδειοδότησης και αφορά τη συγκεκριμένη ερευνητική φάση και την προσωρινή χρήση του λιμανιού ως βάσης υποστήριξης.
Η πιθανή μετάβαση από την έρευνα στην παραγωγική εκμετάλλευση, εφόσον υπάρξει αξιοποιήσιμο εύρημα, θα απαιτήσει νέα αξιολόγηση, διαφορετική αδειοδοτική διαδικασία και νέα τοποθέτηση των αρμόδιων αρχών.
