Με μαθητική παρέλαση, επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων τιμήθηκε (την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου) στους Βουλιαράτες η μνήμη των Ελλήνων στρατιωτών που έπεσαν στην Αλβανία κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940-41.
Μαθητές και μαθήτριες ξεκίνησαν από το σχολείο του χωριού, κρατώντας μια μεγάλη ελληνική σημαία, και κατευθύνθηκαν προς το Ιστορικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο Βουλιαρατών. Εκεί τελέστηκαν δοξολογία και επιμνημόσυνη δέηση στον Ιερό Ναό Αγίας Σκέπης.
Στην επίσημη τελετή ακούστηκαν οι εθνικοί ύμνοι της Ελλάδας και της Αλβανίας, έγινε προσκλητήριο νεκρών, τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή και ακολούθησε κατάθεση στεφάνων. Παρέστησαν εκπρόσωποι των δύο χωρών, των Ενόπλων Δυνάμεων, της τοπικής αυτοδιοίκησης και της ελληνικής μειονότητας.
Τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων εκπροσώπησε ο βουλευτής Θεσπρωτίας και κοσμήτορας της Βουλής, Βασίλης Γιόγιακας, ο οποίος κατέθεσε στεφάνι στο μνημείο των πεσόντων.
Η δήλωση του Βασίλη Γιόγιακα
Σε δήλωσή του, ο Βασίλης Γιόγιακας ανέφερε:
«Στους Βουλιαράτες, η 28η Οκτωβρίου δεν είναι απλώς μια εθνική επέτειος. Είναι ζωντανή μνήμη και διαρκής υπενθύμιση του χρέους μας απέναντι σε εκείνους που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία.
Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για μένα να εκπροσωπώ τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων στο Ιστορικό Στρατιωτικό Κοιμητήριο και να αποδίδω φόρο τιμής στους πεσόντες του Ελληνοϊταλικού Πολέμου.
Η εικόνα των μαθητών να προχωρούν κρατώντας τη γαλανόλευκη δείχνει ότι η ιστορική μνήμη περνά στις νεότερες γενιές. Ταυτόχρονα, όμως, μας θυμίζει ότι χιλιάδες πεσόντες δεν έχουν ακόμη εντοπιστεί ή ταυτοποιηθεί.
Η Ελλάδα οφείλει να συνεχίσει, σε συνεργασία με την Αλβανία, την αναζήτηση και τον ενταφιασμό τους. Κάθε πεσών δικαιούται ένα όνομα και έναν τάφο και κάθε οικογένεια δικαιούται μια απάντηση.
Αιωνία η μνήμη τους».
Νωρίτερα είχε πραγματοποιηθεί αντίστοιχη τελετή στο Στρατιωτικό Κοιμητήριο της Κλεισούρας, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης που διοργανώνονται σε συνεργασία με τις αλβανικές αρχές.
Μια εκκρεμότητα που πονάει
Η απόδοση ταυτότητας και τόπου ταφής στους χιλιάδες πεσόντες στο Αλβανικό μέτωπο εξακολουθεί να αποτελεί μια μεγάλη ιστορική εκκρεμότητα.
Τα στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για το 2026 καταγράφουν 1.295 εκταφές στην Αλβανία. Στα αναγνωρισμένα στρατιωτικά κοιμητήρια των Βουλιαρατών και της Κλεισούρας έχουν ενταφιαστεί 1.003 πεσόντες, ενώ η χωρητικότητα των δύο κοιμητηρίων έχει εξαντληθεί. Μέχρι να δημιουργηθεί νέος χώρος ταφής, τα λείψανα που εντοπίζονται φυλάσσονται στις εγκαταστάσεις της ομάδας πεδίου στο Ντραγκότι.
Η εξέταση γενετικού υλικού επέτρεψε μέσα στο 2026 να συνδεθούν δύο από τα λείψανα με συγκεκριμένα πρόσωπα: τον έφεδρο λοχία Γεώργιο Βέλιο από το Παλαιοχώρι Χαλκιδικής και τον έφεδρο δεκανέα Δημήτρη Κόλλια από τη Λάρυμνα Φθιώτιδας.
Οι οργανωμένες έρευνες άρχισαν το 2018, με βάση τη συμφωνία Ελλάδας και Αλβανίας. Για πολλές οικογένειες, ωστόσο, δεν έχει ακόμη βρεθεί ο τόπος όπου έπεσαν και τάφηκαν οι δικοί τους άνθρωποι…