Ψηφίδες και μνήμες από το πολυσχιδές έργο του
Διεισδυτικός, «νοσταλγικά θυμωμένος», ονειροπόλος
Από τον Παύλο Λ. Αλεξίου
Επειδή οι φίλοι του Μιχάλη Πασιάκου, που είναι πάρα πολλοί, δεν καταφέραμε, για κάποιους αντικειμενικούς λόγους, να πραγματοποιήσουμε μια εκδήλωση στην μνήμη του, όπως σκεφτόμαστε, καταθέτουμε σήμερα, λίγες ψηφίδες και μνήμες από το πολυσχιδές έργο του, χωρίς να γίνεται μια συνολική αποτίμηση του έργου του.
Ελπίζουμε σε μελλοντικό χρόνο να υλοποιήσουμε μια τέτοια εκδήλωση.
Τα στοιχεία που παρατίθενται παρακάτω προέρχονται από το προσωπικό μας αρχείο. Σίγουρα υπάρχει και άλλο πλούσιο υλικό, σε άλλους φίλους και στο αρχείο του, αφού, «έψαξε» και κατέγραψε, όσο λίγοι, τη Θεσπρωτία, την ιστορία της, τοπία και αρχαιολογικούς χώρους, ανθρώπους και εργαλεία, ποτάμια και γεφύρια, φαράγγια και μνημεία της φύσης, κάστρα και ασκηταριά, αλώνια και πανηγύρια, θύρες και κρήνες, φυτά και ζώα. Υπήρξε ένα ανήσυχο, φωτεινό μυαλό, αεικίνητος και πολυπράγμων, με πλούσια δράση και έργο, ένας άνθρωπος ασυμβίβαστος, που άφησε ανεξίτηλο το ίχνος του στον τόπο μας.
Λευκώματα, πραγματικά «διαμάντια» για τη Θεσπρωτία
Θεσπρωτία : Η πρώτη Ελλάδα
Θεσπρωτία : Ιχνηλασία στο χώρο της λιτότητας, της μικρής κλίμακας, του μέτρου
Θεσπρωτία : Φρέντ Μπουασονά
Σπύρου Μελετζή : Φωτογραφίζοντας τη Θεσπρωτία
Σούλι
Η Θεσπρωτία του Εδουάρδου Λύαρ
Καλαμάς κι Αχέροντας
Διαδρομές στη Θεσπρωτία
Σαγιάδας Εγκώμιον
Ιστολόγια
Με πλούσιο υλικό που αξίζει κανείς να τα επισκεφθεί, για να ενημερωθεί και θα γοητευτεί.
LA BASTIA https://labastia.blogspot.com/
Καλαμάς https://kalamas.blogspot.com/
Στροβίλι https://strovili.blogspot.com/
Hγήτωρ Ονείρων https://igitoroniron.blogspot.com/
Δοκίμια – Μονογραφίες*
Ανθολογία υπερφυσικών διηγήσεων (Θεσπρωτία)
Το Γλωσσικό ιδίωμα στις Σαγιάδες
Μικρές Τριλογίες
Χριστόδουλος α. Βαξοβάνος
Τι το κουβαλάς αυτό στην πλάτη; Νικόλας Κιάμος 1900-1973 (το τελευταίο έργο του)
*Με πολλά άλλα ημιτελή έργα στο αρχείο του
Επιμέλεια πολλών ημερολογίων
Θεσπρωτικών φορέων με πλούσιο φωτογραφικό υλικό
Θύρες Θεσπρωτών 2003
Πετρογέφυρα της Θεσπρωτίας 2004
Εκπολιτιστικός Σύλλογος Σαγιάδας 2004
Ροοκρήνες Θεσπρωτία 2005
Οι θησαυροί της Θεσπρωτίας 2006
Καλαμάς ένας ποταμός μύθος 2007
Γαίη Θεσπρωτών 2007
Αγριολούλουδα της Θεσπρωτίας 2008
Σύλλογος «Αγία Τριάδα» Φιλιατών 2009
Αιώνες ζωής στις όχθες του Καλαμά 2009
Θύρες Φιλιατών 2010
Πάμε σαν άλλοτε 2010
Ορχιδέες της Θεσπρωτίας 2012-2013
Παραγωγική – Σκηνοθετική δραστηριότητα
Μουργκάνα», ταινία τοπίου και μυθοπλασίας, με σκηνοθέτη τον αείμνηστο φίλο του Στράτο Στασινό.
«Σπύρος Μελετζής», συνέντευξη, με σκηνοθέτη τον Στράτο Στασινό.
Με τον ίδιο σκηνοθέτη άφησαν άλλες μισοτελειωμένες δουλειές
Τα τελευταία χρόνια τον απασχολούσε πολύ ο Εμφύλιος. Έτσι είχε πολλές άλλες λήψεις – συνεντεύξεις, με επιζώντες αντάρτες ΕΛΑΣ – ΔΣΕ αλλά και του ΕΔΕΣ ή με συγγενείς τους, τις περισσότερες με σκηνοθέτη τον Αλέξανδρο Λαμπρίδη.
«Άγιον Όρος» ντοκιμαντέρ με σκηνοθέτη και παραγωγό τον ίδιο, μετά από μια εξαιρετική εκδρομή που κάναμε οι τρεις (με τον Θωμά Φώτση) 4-7/11/2004.
Ασυμβίβαστος, μπροστά σε όλους τους αγώνες
Ιδιαίτερη η προσφορά του στον αγώνα για τον Καλαμά το 1988
Φωτογραφίες της Θεσπρωτίας παλιές ή δικές του
Αεροφωτογραφίες της Θεσπρωτίας
Όταν έβαζε κάποιο στόχο, ήταν πολυμήχανος, «δαιμόνιος», έκανε τα πάντα για να τον πετύχει.
Θέλοντας να πάρει αεροφωτογραφίες αρχαιολογικών χώρων, οικισμών, αλλά και τοπίων της Θεσπρωτίας (τότε δεν υπήρχαν «drones»), κατάφερε το 1998 να πετάξει με μικρό αεροπλανάκι, με πιλότο τον Γιώργο Κουρούπη και τις περισσότερες τις περιέλαβε στο πρώτο του Λεύκωμα, με τον τίτλο «Θεσπρωτία, η πρώτη Ελλάδα». Και για την ενέργειά του αυτή παραπέμφθηκε στα δικαστήρια.
Κέντρο Ιστορικών Μελετών Θεσπρωτίας (ΚΙΜΕΘΕ)
Ιδρυτής, δημιουργός, πρόεδρος και ψυχή του
Ο Μάρκος
Ήταν μια καφέ αρκούδα που διασώθηκε από τον Μιχάλη στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ενώ βρισκόταν στην πλατεία των Φιλιατών, παρατήρησε έναν αρκουδιάρη που κακομεταχειριζόταν ένα νεαρό αρκουδάκι, τον Μάρκο.
Ο Μάρκος είχε εγκαύματα στις πατούσες του, αποτέλεσμα της σκληρής εκπαίδευσης που υφίσταντο οι αρκούδες-χορεύτριες. Ο Μιχάλης, συγκινημένος από την κατάστασή του, αγόρασε τον Μάρκο έναντι 30.000 δραχμών, για να τον σώσει από την κακομεταχείριση και τον πήρε στο σπίτι του στη Σαγιάδα. Στο νέο του περιβάλλον, ο Μάρκος ήταν ζωηρός και συχνά προκαλούσε ζημιές. Παρά τις προσπάθειες του Μιχάλη να τον απελευθερώσει στο δάσος, ο Μάρκος επέστρεφε πάντα στο σπίτι.
Το 1994, όταν ο Γιάννης Μπουτάρης ίδρυσε τον «ΑΡΚΤΟΥΡΟ», την περιβαλλοντική οργάνωση για την προστασία της καφέ αρκούδας, πρότεινε στον Μιχάλη να αναλάβει τη φροντίδα του Μάρκου. Αν και αρχικά διστακτικός, ο Μιχάλης συμφώνησε, και ο Μάρκος μεταφέρθηκε στο καταφύγιο του «ΑΡΚΤΟΥΡΟΥ», όπου μετονομάστηκε σε Duke. Στο καταφύγιο, ο Duke προσαρμόστηκε στο φυσικό του περιβάλλον, έφτιαξε φωλιά και έπεσε σε χειμερία νάρκη, κάτι σπάνιο για αρκούδες που μεγάλωσαν σε αιχμαλωσία.
Ένα χρόνο μετά, ο Μιχάλης επισκέφθηκε τον Duke. Παρά τις προειδοποιήσεις για την άγρια φύση του ζώου, ο Μιχάλης μπήκε στο κλουβί, και ο Duke τον αναγνώρισε και τον αγκάλιασε. Ο Duke έζησε στο καταφύγιο μέχρι το 2012, όταν και απεβίωσε σε ηλικία 23 ετών.
Για την υπόθεση αυτή παραπέμφθηκε με την κατηγορία για παράνομη εισαγωγή ζώου στη χώρα, αλλά αθώωθηκε.
Συλλέκτης εργαλείων, χαρτών και χειρογράφων για τη Θεσπρωτία
Βοήθεια άνευ ορίων
Απεριόριστη ήταν η βοήθειά του, με το πλούσιο αρχείο που είχε, σε Θεσπρωτόπουλα και μη, φοιτητές, ερευνητές κ.α. για την σύνταξη μεταπτυχιακών, διαδακτορικών και άλλων εργασιών. «Πάρε ό,τι θές» ήταν ο λόγος του…
Και ποιητής…
Ούτως ή άλλως υπήρξε «ποιητής» έργων. Είχε όμως και αδημοσίευτα άλλα ποιήματα.
Να ένα ποίημά του
«Πώς να σε κρατούσα;
Ποιος κράτησε τον άνεμο στα χέρια του;
Ποιος κράτησε νερό στην αγκαλιά του;»
Μια συγκλονιστική αποτύπωση του ανέφικτου, μια εκ των προτέρων παραδοχή της απώλειας, του αποχωρισμού, ένας απόλυτος σεβασμός του «άλλου» …
Θα είναι πάντα ο Μιχάλης μας