Δεκατέσσερα προγράμματα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σχεδιάζει να υλοποιήσει το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία Φιλιατών κατά το σχολικό έτος 2026–2027, αξιοποιώντας περιοχές ιδιαίτερου φυσικού, ιστορικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος σε ολόκληρη τη Θεσπρωτία.
Οι δράσεις δεν περιορίζονται σε παρουσιάσεις μέσα σε μία αίθουσα. Οι μαθητές μετακινούνται στο πεδίο, παρατηρούν το περιβάλλον, καταγράφουν στοιχεία και γνωρίζουν τη λειτουργία των οικοσυστημάτων μέσα από βιωματικές δραστηριότητες. Ποτάμια, υγρότοποι, δάση, παράκτιες ζώνες και παραδοσιακοί οικισμοί μετατρέπονται έτσι σε χώρους μάθησης.
Στον Καλαμά, το ενδιαφέρον στρέφεται στο νερό, στην κατάσταση του ποταμού και στις ανθρώπινες παρεμβάσεις που επηρεάζουν το οικοσύστημα. Οι μαθητές μπορούν να εξετάσουν τη σχέση του ποταμού με την καθημερινή ζωή και τις παραγωγικές δραστηριότητες, αλλά και να αντιληφθούν τη σημασία της προστασίας των υδάτινων πόρων.
Στον Αχέροντα, η περιβαλλοντική ενημέρωση συνδέεται με πεζοπορία και δραστηριότητες στη φύση. Η γνωριμία με το ποτάμι περιλαμβάνει το φυσικό περιβάλλον, τις ανθρώπινες δραστηριότητες που έχουν αναπτυχθεί γύρω του και τις δυνατότητες ήπιας αξιοποίησης χωρίς υποβάθμιση του τοπίου.
Στο Δέλτα Καλαμά, οι μαθητικές ομάδες έρχονται σε επαφή με τον κόσμο των υγροτόπων και των πτηνών, ανάμεσά τους και τα φλαμίγκο που εμφανίζονται στην περιοχή. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης το περιαστικό δάσος της Ηγουμενίτσας, η μέλισσα και η συμβολή της στη βιοποικιλότητα, καθώς και η υδροκίνηση, οι νερόμυλοι και οι παραδοσιακοί τρόποι αξιοποίησης της δύναμης του νερού.
Η περιβαλλοντική εκπαίδευση συνδέεται και με την ιστορία των οικισμών. Οι Φιλιάτες, το ιστορικό κέντρο της Παραμυθιάς, το Φοινίκι, το Γηρομέρι και η Δάφνη εντάσσονται σε διαδρομές μέσα από τις οποίες εξετάζονται η παραδοσιακή αρχιτεκτονική, τα πετρογέφυρα και η προσαρμογή των οικισμών στο φυσικό ανάγλυφο.
Ξεχωριστή θέση έχει η παράκτια ζώνη της Θεσπρωτίας. Το Δρέπανο, το Μακρυγιάλι, οι λιμνοθάλασσες, ο Πύργος Ραγίου και οι λιμενικές εγκαταστάσεις προσφέρουν διαφορετικά παραδείγματα για τη συνύπαρξη οικοσυστημάτων, αρχαιολογικών χώρων και σύγχρονων ανθρώπινων δραστηριοτήτων.
Τα δεκατέσσερα προγράμματα συνθέτουν έναν εκπαιδευτικό χάρτη που εκτείνεται από τα ποτάμια και τους υγροτόπους μέχρι τους οικισμούς και τις ακτές. Μέσα από αυτόν, οι μαθητές καλούνται να γνωρίσουν τη Θεσπρωτία ως ένα ενιαίο φυσικό και πολιτιστικό σύνολο και να κατανοήσουν ότι η προστασία του περιβάλλοντος συνδέεται άμεσα με τη ζωή και την ιστορία του τόπου.
