Τη θέση της Θεσπρωτίας στον χάρτη της ελληνικής παραγωγής και των εξαγωγών ανέδειξαν οι παρεμβάσεις του Δημάρχου Φιλιατών Παρασκευά Βλάχου και του γενικού γραμματέα της Ελληνικής Οργάνωσης Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας και διευθύνοντος συμβούλου της ΜΠΑΣΤΙΑ Α.Ε. Ιωάννη Χεκίμογλου, κατά τη συνεδρίαση της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιφερειών της Βουλής με θέμα «Οι υδατοκαλλιέργειες ως μοχλός περιφερειακής ανάπτυξης».
Οι δύο ομιλητές παρουσίασαν μια εικόνα που ξεπερνά τα στενά όρια ενός παραγωγικού κλάδου, υποστηρίζοντας ότι η ιχθυοκαλλιέργεια έχει εξελιχθεί σε βασικό παράγοντα οικονομικής δραστηριότητας, κοινωνικής συνοχής και πληθυσμιακής διατήρησης για τη Θεσπρωτία.
Ο Δήμαρχος Φιλιατών επέλεξε να συνδέσει την παραγωγή με τους ανθρώπους που εργάζονται καθημερινά στις μονάδες της περιοχής, περιγράφοντας τη θάλασσα της Σαγιάδας ως «τα γαλάζια χωράφια» της Θεσπρωτίας. Όπως ανέφερε, πίσω από κάθε εξαγωγή ψαριού βρίσκονται εργαζόμενοι, επιστήμονες, τεχνικοί, μεταφορείς και οικογένειες που έχουν επιλέξει να παραμείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, περίπου 500 εργαζόμενοι απασχολούνται σήμερα στις μονάδες της περιοχής, ενώ η δραστηριότητα των επιχειρήσεων στηρίζει παράλληλα ένα ευρύ δίκτυο τοπικών επαγγελμάτων και υπηρεσιών. Ο ίδιος υποστήριξε ότι οι υδατοκαλλιέργειες αποτελούν πλέον τον βασικότερο πυλώνα οικονομικής δραστηριότητας για μεγάλο μέρος του νομού, συμβάλλοντας σημαντικά στις εξαγωγές της Θεσπρωτίας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στο δημογραφικό ζήτημα, επισημαίνοντας ότι η ύπαρξη σταθερών θέσεων εργασίας επιτρέπει σε νέους ανθρώπους να παραμένουν στα χωριά και τις κωμοπόλεις της περιοχής. Όπως ανέφερε, σε μια περίοδο που πολλές περιοχές της χώρας βλέπουν σχολεία να υπολειτουργούν ή να κλείνουν λόγω έλλειψης μαθητών, σε χωριά της Θεσπρωτίας οι τοπικές κοινωνίες εξακολουθούν να διατηρούν ενεργό πληθυσμό.
Παράλληλα, ο Δήμαρχος Φιλιατών αναφέρθηκε στη συμμετοχή των επιχειρήσεων σε κοινωνικές και περιβαλλοντικές δράσεις, κάνοντας λόγο για ενίσχυση σχολικών μονάδων, κοινωνικών δομών, εκπαιδευτικές επισκέψεις μαθητών και πρωτοβουλίες καθαρισμού ακτών και λιμενικών εγκαταστάσεων.
Ωστόσο, δεν παρέλειψε να θέσει και ζητήματα που, όπως είπε, περιορίζουν τις αναπτυξιακές δυνατότητες της περιοχής. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανάγκη αναβάθμισης των λιμενικών υποδομών της Σαγιάδας, η βελτίωση του οδικού δικτύου και η αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους που επηρεάζει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Από την πλευρά του, ο Ιωάννης Χεκίμογλου παρουσίασε τη Θεσπρωτία ως μία από τις λίγες περιοχές της χώρας όπου ολοκληρώθηκε η διαδικασία θεσμοθέτησης Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ), υπογραμμίζοντας ότι από τις 27 που προβλέπονταν πανελλαδικά, μόλις έξι έχουν μέχρι σήμερα προχωρήσει.
Όπως ανέφερε, η θεσμοθέτηση της ΠΟΑΥ Θεσπρωτίας το 2022 αποτέλεσε αποτέλεσμα πολυετούς συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, τοπικής αυτοδιοίκησης και περιφερειακών φορέων. Σύμφωνα με τον ίδιο, το μοντέλο που εφαρμόζεται στην περιοχή αποδεικνύει ότι η ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών μπορεί να συμβαδίζει με την προστασία του περιβάλλοντος.
Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε σειρά δράσεων που εφαρμόζονται ήδη στη Θεσπρωτία, όπως η συστηματική παρακολούθηση της κατάστασης του θαλάσσιου περιβάλλοντος, η χαρτογράφηση του πυθμένα, η προστασία εκτάσεων ποσειδωνίας, αλλά και η λειτουργία οργανωμένου συστήματος ανακύκλωσης υλικών που προέρχονται από τις μονάδες παραγωγής.
Παράλληλα έκανε λόγο για ένα μοντέλο «ελεγχόμενης ανάπτυξης», σημειώνοντας ότι η αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας πραγματοποιείται σταδιακά και μόνο όταν πληρούνται οι προβλεπόμενες περιβαλλοντικές και τεχνικές προϋποθέσεις.
Ο κ. Χεκίμογλου ζήτησε ακόμη θεσμικές αλλαγές που θα διευκολύνουν τη λειτουργία των ΠΟΑΥ, επισημαίνοντας ότι οι φορείς διαχείρισης καλούνται να ασκήσουν σημαντικές αρμοδιότητες χωρίς να διαθέτουν τα αναγκαία εργαλεία ελέγχου και επιβολής κυρώσεων. Μεταξύ των προτάσεων που κατέθεσε ήταν η είσπραξη των μισθωμάτων μέσω της ΑΑΔΕ και η απλοποίηση διαδικασιών που αφορούν τη διαχείριση των οργανωμένων περιοχών.
Η συζήτηση στη Βουλή ανέδειξε τη Θεσπρωτία ως μια περιοχή όπου οι υδατοκαλλιέργειες έχουν αποκτήσει στρατηγική σημασία για την τοπική οικονομία. Παράλληλα, κατέγραψε το αίτημα των εκπροσώπων της περιοχής για μεγαλύτερη κρατική στήριξη σε υποδομές και θεσμικές παρεμβάσεις, προκειμένου ο κλάδος να συνεχίσει να λειτουργεί ως εργαλείο ανάπτυξης και συγκράτησης του πληθυσμού στην ακριτική Θεσπρωτία.
